Wij leven in een wereld van of-of. In onze cultuur is iets het een of het ander. Iets is goed of fout. Heilig of werelds. Geestelijk of stoffelijk. God of mens. En in die wereld van of-of gaan we eenzijdig om met sacramenten, zowel binnen als buiten de kerk.

In de kerk – zeker in de katholieke kerk – wordt dat alledaagse en geheiligde brood helemaal apart gezet. Alleen een speciale categorie mensen mag het brood heiligen, in mooie kleren, met vast omschreven woorden, met mooie gebaren, daarna wordt het met grote eerbied in een prachtig kastje gezet.
Het brood wordt net zo apart gezet en geïsoleerd als Jezus zelf. Die wordt opgeheven, verheven boven alles – en zeker boven ons. Daarmee wordt de eindeloze overvloed direct weer tot schaarste gemaakt. Alsof iets of iemand alleen bijzonder is als het zeldzaam is. Alsof er niet heel veel brood is dat we kunnen heiligen. En alsof wij niet allemaal ook dochters en zonen van God zijn.

Dat is het ene of, dat van de kerk. Het andere of is de manier waarop de wereld – en ook veel vrijzinnige kerken – naar dit sacrament kijkt. Daar gebeurt vaak precies het omgekeerde: het is natuurlijk gewoon een stukje brood hoor, maar wel een heel mooi symbool, dat we goed moeten zijn voor elkander. En ach, je doet er niemand kwaad mee…
Eigenlijk net zoals mensen buiten de orthodoxie naar Jezus kijken: een bijzonder mens, van lang geleden. Zoals er meer bijzondere mensen zijn. Zo wordt de overvloed van God en mens tot iets gewoons gemaakt. Liefst zo gewoon mogelijk.

hierbenjeMaar: het sacrament is het teken van en-en. Heilig en werelds, geestelijk en stoffelijk. Het christendom zelf is in de kern steeds en-en: God en mens. Koning en dienaar. Macht en kwetsbaarheid. Het wapen: dat is vergeving. En de liefde waar we naar verlangen? Die is altijd al gegeven.
En dat is zo belangrijk, dat we het steeds weer vergeten.

De vraag is nu: waarom vergeten we het steeds?
Eerlijk gezegd: dat doet er niet zo toe. De vraag is: waartoe vergeten we? Wat is het effect ervan? Het effect van het steeds vergeten wat zo belangrijk is, is dat we telkens weer verlangen naar her-innering. Naar mensen en tekens die ons zeggen: jij bent gewild, jij bent geliefd, kom tevoorschijn, wees maar niet bang, ik zie je.
Daar hebben we sacramenten bij nodig. In de kerk, maar ook daarbuiten. En om dat laatste gaat het mij vandaag.

(Lees hier de hele tekst: Preek Sacramentszondag 22 juni 2014 Dominicus Amsterdam)

 

Geef een reactie

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.